آبراهه خلیج فارس-خزر
طرحی که سال ها قبل در مورد آن صحبت شده و از آن به عنوان یکی از طرحهای بلند پروازانه و حتی رویايي نام برده شده بود. حال مرکز پژوهش ها، که از توانايي علمی و تخصصي آن بي اطلاعم، به اين پرسش كه آيا مطالعات در اين زمينه بايد ادامه يابد يا خير، پاسخ مثبت داده است.
بدون هیچ بررسی کارشناسانه و فقط به دلیل سالها آشنايي و فعالیت در پروژه های عمراني این سوال مطرح می شود که آیا صرف توان و انرژی و البته هزینه بر روی مطالعه چنین طرحی در مقطع کنونی که هزاران طرح نیمه تمام در جای جای کشور وجود داشته و کسری بودجه و مسائل دیگری گریبان آنها را گرفته است جایز است؟ آیا سرمایه گذاری در بخش حمل نقل جاده ای و راه آهن، سرمایه گذاری در زمینه بهبود وضعیت استخراج نفت، احداث پالایشگاه بنزین و … لزوم بیشتر و بازگشت سرمایه سریع تر و به همان میزان اشتغال را به همراه نخواهد داشت؟ بگذریم…
در متن این خبر آمده است که:
مركز پژوهشهاي مجلس با بررسي گزينههاي مختلف، ديدگاه كارشناسي خود را پيرامون امكان پذيري اتصال آبهاي شمال و جنوب كشور اعلام كرد. اين مطالعات در دفتر مطالعات زيربنايي با عنوان «بررسي امكانپذيري اتصال آبهاي شمال و جنوب» انجام شده است.
در اين گزارش آمده است: طرح مطالعات امكانپذيري آبراه خليجفارس_درياي خزر اقدام جسورانهاي است كه به طور طبيعي موافقان و مخالفان خود را خواهد داشت زيرا در نگاه نخست بسيار بلند پروازانه و به همان اندازه وسوسهانگيز است.
علميترين بررسيها در مطالعات امكانپذيري مقدماتي پيرامون طرح احداث آبراه كشتيراني از خليجفارس به درياي خزر طي سالهاي 1374 تا 1376 توسط مجموعهاي از حدود 130 كارشناس و متخصص داخلي تهيه و نتايج آن در دو مرحله ميانكار و نهايي تقديم رياست جمهوري وقت شد.
همچنين پيشنهاد ديگري با عنوان پروژه «كانال لوت» براي احداث كانال عظيم كشتيراني در محدوده كوير لوت در سال 1379 توسط شركت Dutemp ارائه شده كه اساسا ماهيت متفاوتي با نتيجه مطالعات كارشناسان داخلي دارد. طرح كانال لوت پيرامون ايجاد يك كانال از خليجفارس تا انتهاي كوير سمنان به صورت بنبست است.
در جريان سفر سال 1371 رياست جمهوري وقت ايران به سازمان ملل، طرح ديگري با عنوان «ايرانرود» براي احداث آبراه سراسري ايران توسط آقاي دكتر بديعالزمان و همكاران ايشان در خارج از كشور ارائه شده كه شباهتهايي به طرح كانال لوت دارد.
مركز پژوهشهاي مجلس با بررسي پيشنهادات شركت Dutemp و دكتر بديعالزماني، به مقايسه ضمني اين دو پيشنهاد با مطالعات قبلي كه توسط كارشناسان داخل كشور در چارچوب طرح عظيم مطالعات و امكانپذيري مقدماتي طرح «آبراه خليجفارس - درياي خزر» انجام شده، پرداخته است.
احداث آبراه كشتيراني خليجفارس - درياي خزر با روشهاي متداول عبور از ارتفاع، به لحاظ فني قابل تحقق بوده و با استفاده از دانش مهندسي فعلي كشور و با بهرهمندي از تجارب كشورهاي پيشگام، انجام مطالعات مراحل بعدي با محوريت انجام آن توسط كارشناسان ايراني امكانپذير خواهد بود.
گزارش مركز پژوهشهاي مجلس از اين مقدمات نتيجه گرفته است كه اين پرسش كه آيا مطالعات در اين زمينه بايد ادامه يابد يا خير، پاسخ مثبت دارد.
مركز پژوهشها همچنين با تاكيد بر ضرورت ادامه مطالعات يادآور شد: توسعه كشاورزي، شيلات، مراكز صنعتي و همچنين ايجاد فرصتهاي شغلي در دوران ساخت و بهرهبرداري از پيامدهاي مثبت و بالقوه طرح هستند كه توزيع جمعيت و منابع را به صورت متعادلتر به دنبال خواهند آورد. با اين اوصاف نتايج و پيامدهاي سياسي و امنيتي ناشي از اجراي طرح در عرصههاي بينالمللي و تثبيت موقعيت استراتژيك ايران با ايجاد آبراه ترانزيت از اهميت ويژهاي برخوردار است كه تحليل و تفسير آن نيازمند انجام مطالعاتي در اين زمينه است.
حجم ترانزيت سالانه كالا در گزينه محتاطانه از اين آبراه در سال 2012 حدود هشت ميليون تن و در گزينه خوشبينانه حدود 70ميليون تن برآورد شده است.
مركز پژوهشها در نتيجهگيري گزارش خود اذعان كرده كه احداث يك آبراه كشتيراني مركزي در ايران از لحاظ فني امكانپذير و از لحاظ اقتصادي قابل تعمق بوده و اين موضوع مورد اجماع كارشناسان داخلي و خارجي است.
ساحل بندرعباس
